UCHWAŁA Nr XXIV/161/13
RADY GMINY CIECHANÓW
z dnia 31 stycznia 2013 r.
w sprawie przyjęcia „Gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii na rok 2013”
Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), art. 4¹ ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1356), art. 10 ust. 3
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U.z 2012 r. poz. 124) uchwala się,
co następuje :
§ 1.
1. Przyjmuje się „Gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciw
działania narkomanii na rok 2013”, zwany dalej „gminnym programem”, stanowiącym załącznik nr 1
do uchwały.
2. Harmonogram finansowy realizacji gminnego programu stanowi załącznik nr 2 do uchwały.
§ 2.
Zobowiązuje się wójta do przedłożenia informacji z realizacji gminnego programu w terminie do 31 maja 2013 roku.
§ 3.
Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy.
§ 4.
Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.
Przewodniczący Rady Gminy
Eugeniusz Olszewski
Załącznik Nr 1do Uchwały Nr XXIV/161/13
Rady Gminy Ciechanów z dnia 31stycznia 2013r.
GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH
ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2013.
Alkohol nie jest takim samym towarem rynkowym jak inne i nie podlega regułom wolnego rynku. Jest towarem innym od pozostałych dostępnych na rynku przede wszystkim ze względu na możliwe szkody społeczne, zdrowotne i ekonomiczne jakie powoduje jego używanie. Straty ekonomiczne związane z alkoholem wynoszą 1,3 proc. PKB /Produktu Krajowego Brutto/, za rok 2009 daje to w Polsce kwotę ponad 17,5 mld zł a dla porównania dochody z akcyzy wyniosły nieco ponad 10 mld zł. Na szkody powodowane przez alkohol narażony jest nie tylko konsument napojów alkoholowych ale każdy człowiek. Najwięcej problemów związanych z alkoholem powodują osoby nie uzależnione od niego. Mimo kryzysu Polacy nie oszczędzają na alkoholu, że jego spożycie rośnie.
Z badań Światowej Organizacji Zdrowia, opublikowanych w marcu 2011 r. wynika, że statystyczny Polak wypija rocznie 13,3 l czystego alkoholu, pije ryzykownie, (granica ryzyka 12 l alkoholu). Polska należy do krajów o spożyciu powyżej średniej europejskiej, więcej pije się tylko w Mołdawii, Czechach i Węgrzech. Zauważalny jest wzrost spożycia mocnych alkoholi ( 70% konsumentów alkoholu deklaruje picie wódki) i tzw. z wyższej półki, koniaków, whisky czy wódek, co pokazuje, że coraz więcej piją bogatsi Polacy a w tym młode, wykształcone i dobrze zarabiające kobiety. Najczęstszym miejscem spożywania alkoholu jest mieszkanie prywatne, gdzie pije 61% konsumentów. Powiększyła się liczba konsumentów bimbru (5%) oraz wina domowej produkcji (12%).
Szacuje się, że w Polsce jest 850 tys. osób uzależnionych od alkoholu, zaś osób pijących szkodliwie – na ok.3,6 mln. /badania zrealizowane w okresie listopad 2010r. – marzec 2011r./. Uzależnienie od alkoholu jest zaburzeniem psychicznym i zaburzeniem zachowania, którego konsekwencji doświadczają członkowie rodzin osób uzależnionych oraz środowisko społeczne. Uzależnienie jest następstwem długotrwałego, szkodliwego spożywania alkoholu, w którym picie uzyskuje zdecydowane pierwszeństwo przed zachowaniami, które kiedyś były dla osoby pijącej ważniejsze, pozostawia za sobą cierpienie, choroby i tragedie. Z badań wynika, że 7,3% konsumentów napojów alkoholowych spożywa aż 46 % całego wypijanego alkoholu.
Posługując się ogólnopolskimi wskaźnikami podanymi przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, należy stwierdzić, że w naszej gminie :
1/ około 300 osób jest uzależnionych od alkoholu,
2/ nadmiernie pijących jest około 600 osób,
3/ około 800 mieszkańców, którzy mają szeroko pojęty problem z alkoholem i z zaburzeniami zachowań,
4/ w 80 % rodzin, w których występuje problem alkoholowy ma miejsce przemoc fizyczna i psychiczna.
W roku 2008 opublikowano raport z ogólnopolskich badań prowadzonych w ramach Europejskiego Badania w Szkołach na Temat Używania Alkoholu i Narkotyków / European School Survey Project on Alkohol and Drugs – ESPAD/. Badaniem objęto uczniów trzecich klas gimnazjalnych i drugich klas ponadgimnazjalnych, czyli 15 - 16 latków oraz 17-18 latków. Z raportu wynika, że młodzież w zdecydowanej większości sięga po napoje alkoholowe zanim osiągnie pełnoletność. Smak alkoholu zna 90,2% gimnazjalistów z klas trzecich oraz 94,8% uczniów drugich klas szkół ponadgimnazjalnych. Większość tej młodzieży /odpowiednio 57,3% młodszej i 79,5% starszej / piła alkohol w okresie ostatnich 30 dni a ok. 30% upiło się w tych dniach. Rozpowszechnienie prób picia alkoholu jest podobne w grupie chłopców i dziewcząt, natomiast w grupie starszych odnotowano spadek picia w grupie chłopców a wzrost u dziewcząt.
Najbardziej rozpowszechnionym napojem alkoholowym jest wódka i piwo, najmniej popularnym – wino.
W populacji osób dorosłych znajduje się 84% konsumentów napojów alkoholowych.
W grupie osób, które podają 15-16 latkom alkohol znajdują się rodzice, występuje zjawisko wspólnego picia alkoholu lub też młodzież konsumuje alkohol za przyzwoleniem rodziców. Wg badań, uczniowie młodsi najczęściej pili alkohol w domu, częściej czyimś oraz miejscach publicznych jak ulice, parki, masowe imprezy czy plaże. Na wzrost spożycia alkoholu wpływa jego dostępność, a odmową sprzedaży ze względu na młody wiek kończy się tylko 11% prób zakupu wódki.
Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że alkohol jest śmiertelnym zagrożeniem dla zdrowia i życia. Alkoholowe żniwo śmierci w 2011 r. wyniosło ok. 2,5 miliona zgonów na świecie. Niemalże 23 miliony Europejczyków jest uzależnionych od alkoholu a rocznie około 195 tys. osób umiera wskutek dolegliwości związanych z nadmiernym spożyciem alkoholu. Spożywanie alkoholu prowadzi do powstawania 60 rodzajów chorób i urazów, m.in. wypadków i obrażeń, problemów psychicznych, nowotworów, chorób serca i udarów. Jest głównym źródłem szkód nie tylko dla osób spożywających go, ale każdego roku także dla : 60 tys. przedwcześnie urodzonych dzieci z niedowagą, 9 milionów dzieci żyjących w rodzinach z problemem alkoholowym, 10 tys. ofiar wypadków spowodowanych przez nietrzeźwych kierowców oraz 2 tys. ofiar morderstw popełnionych przez nietrzeźwych sprawców. Szkody związane z e spożywaniem alkoholu – choroby, wypadki, przestępstwa, straty w sektorze pracy – kosztują państwa europejskie ok. 125 miliardów euro rocznie /co daje na każde gospodarstwo domowe w UE ok. 650 euro rocznie/.
Wg danych Państwowego Zakładu Higieny w Polsce wzrosła o 16% liczba zgonów z powodu zaburzeń psychicznych związanych z używaniem alkoholu, o 4% z powodu chorób wątroby, o 7% z powodu zatruć alkoholem ( w przypadku kobiet wskaźniki te są prawie dwukrotnie wyższe).
Według oświadczeń sprzedawców napojów alkoholowych złożonych za rok 2011, wartość sprzedanego alkoholu w sklepach na terenie gminy wynosi 1.791.357,- zł.
Realizacja gminnego programu ma na celu stworzenie spójnego systemu działań na terenie gminy Ciechanów na rzecz :
1/ zmniejszenie ilości i częstotliwości picia alkoholi przez młodzież,
2/ podwyższenie wieku inicjacji alkoholowej,
3/ zwiększenie odsetka abstynentów wśród młodzieży,
4/ zapobieganie powstawaniu i usuwanie następstw nadużywania alkoholu,
5/ przeciwdziałanie narkomanii i innym środkom uzależniającym,
6/ rozwijanie zainteresowań, proponowanie alternatywnych form spędzenia wolnego czasu celem ograniczenia uzależnień konsumentów mediów wirtualnej rzeczywistości i innych zaburzonych relacji z otoczeniem i niebezpieczeństwem w sieci.
Planowane działania uwzględniają różnorodne uwarunkowania i skutki wiążące się z szeroko rozumianym obszarem problemów społecznych, powstałych na tle nadużywania alkoholu, narkotyków, integracji społecznej osób uzależnionych w kierunku rozwijania umiejętności w dokonywaniu życiowych wyborów, selekcji właściwych wartości, kształtowania prawidłowej hierarchii wartości i dbania o swoją przyszłość.
Problemy te obejmują swoim zasięgiem bezpośrednio lub pośrednio całą gminną społeczność, dlatego oddziaływanie gminnego programu obejmuje całe społeczeństwo gminy: osoby nie pijące alkoholu, osoby spożywające alkohol, ale przede wszystkim te, które z racji wieku dopiero zaczną inicjować swoje doświadczenia z alkoholem, narkotykami i innymi środkami odurzającymi - dzieci i młodzież.
Badania spożywania napojów energetycznych przez gimnazjalistów, przeprowadzone na Mazowszu przez fundację Pedagogium pokazały, że ponad połowa uczniów nie rozstawała się z dopalaczami. Aż 63% badanych stwierdziło, że w ciągu ostatniego miesiąca piło napoje energetyczne. Co drugi gimnazjalista przyznał, że przyjmuje ich po kilka dziennie. Piją na pusty żołądek, bo wtedy organizm jest bardziej pobudzony.
Dziesięć lat temu największym problemem wśród młodzieży była narkomania. Dzisiaj są co raz to nowsze środki odurzające, które mają cechy uzależniające. Rodzice dają dzieciom pieniądze do szkoły ale nie kontrolują wydatków, nie zauważają sygnałów, że dziecko może mieć kontakt ze środowiskiem narkotycznym, a dalej przestępczym.
Cele gminnego programu
Kształtowanie i promowanie postaw społecznych, właściwych z punktu widzenia profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii i innych środków uzależniających.
Zmniejszenie popytu na wyroby alkoholowe oraz zmiany struktury ich spożycia.
Zmniejszenie ilości alkoholu spożywanego przez młodzież oraz opóźnienie momentu inicjacji alkoholowej.
Zmniejszenie ilości nowych przypadków uzależnienia.
Zmniejszenie śmiertelności i degradacji psychofizycznej osób uzależnionych.
Zmniejszenie ilości i dolegliwości alkoholowych zaburzeń życia rodzinnego, a szczególnie przemocy i zaniedbań.
Zmniejszenie udziału nietrzeźwości wśród przyczyn naruszania prawa i porządku publicznego.
Zmniejszenie rozmiarów naruszeń prawa na rynku alkoholowym.
Tworzenie bazy materialnej, organizacyjnej i merytorycznej dla realizacji programu.
Wymienione cele będą realizowane poprzez :
Zapewnienie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i osób zagrożonych uzależnieniem:
a) prowadzenie punktu konsultacyjno-informacyjnego dla osób uzależnionych i członków ich rodzin w Urzędzie Gminy,
b) współpraca z punktem konsultacyjnym dla osób z problemem narkomanii przy ul. Powstańców Wielkopolskich 1 a, Poradnią Terapii Uzależnień przy Specjalistycznym Szpitalu Wojewódzkim w Ciechanowie, ul. Powstańców Wielkopolskich 2 oraz Centrum Psychoterapii i Psychoedukacji TOT w Ciechanowie, ul. Zamkowa 24,
c) dofinansowywanie różnorodnych form terapeutycznych w ramach programów ponadpodstawowych realizowanych przez poradnie terapii uzależnień dla osób uzależnionych i członków ich rodzin.
2. Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej, edukacyjnej oraz szkoleniowej w zakresie
rozwiązywania problemów alkoholowych, narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży uczestni-
czących w programach socjoterapeutycznych:
a) organizowanie i finansowanie we wszystkich szkołach na terenie gminy profesjonalnych oddziały-
wań profilaktycznych wspomaganych odpowiednio dobranymi konkursami tematycznymi oraz spekta-
klami edukacyjnymi oferowanymi przez teatry objazdowe z ich omówieniem,
b) organizowanie środowiskowych imprez okolicznościowych czy imprez sportowych dla dzieci
i młodzieży z tematyką propagowania zdrowego stylu życia i zabawy, bez alkoholu, narkotyków,
napojów energetycznych, agresji i przemocy rówieśniczej,
c) wprowadzenie do tzw. „zielonej szkoły” organizowanej dla dzieci i młodzieży działań profilaktyczno-
informacyjnych z zakresu profilaktyki alkoholowej, środków uzależniających, przeciwdziałania
przemocy i agresji, celem uczenia trzeźwego i bezpiecznego odpoczynku i promowania zdrowego
stylu życia oraz alternatywnych sposobów spędzenia wolnego czasu,
d) prenumerata fachowych czasopism /Remedium/ dla nauczycieli pracujących w świetlicach socjote-
rapeutycznych oraz zakup wydawnictw i kaset do prowadzenia zajęć szkolnych z zakresu profilaktyki
alkoholowej, narkomanii, przemocy rówieśniczej, rozładowania agresji i innych źródeł problemów
współczesnej młodzieży,
e) utrzymanie oraz wspieranie merytoryczne szkolnych świetlic socjoterapeutycznych w Chotumiu
i Gumowie, w których odpowiednie wsparcie znajdują dzieci z rodzin z problemem alkoholowym czy
innymi problemami życiowymi,
f) prowadzenie dożywiania dzieci uczestniczących w programach socjoterapeutycznych, w ramach
uczenia zaspokajania potrzeb życiowych,
g) zorganizowanie kolonii socjoterapeutyczno-korygujących dla dzieci z rodzin z problemem alkoho-
lowym, przemocą w rodzinie czy innymi zaburzeniami,
h) sfinansowanie zajęć sportowych dla młodzieży w hali sportowej w Gumowie.
3. Wspomaganie i koordynację działalności podmiotów i osób na rzecz rozwiązywania problemów zwią-
zanych z uzależnieniem od alkoholu czy narkotyków:
a) organizowanie szkoleń i wspieranie kształcenia w dziedzinie profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych, narkomanii, innych środków uzależniających i przemocy dla członków Gminnej Komisji
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, nauczycieli świetlic socjoterapeutycznych, funkcjonariuszy
Policji, radnych czy innych osób działających na rzecz społeczności lokalnej,
b) koordynacja pracy właściwych służb ( Policja, pomoc społeczna, szkoły, służba zdrowia ) w
zakresie realizacji profilaktyki alkoholowej i przeciwdziałania narkomanii,
c) organizowanie środowiskowych imprez rozrywkowych czy imprez sportowych o zasięgu lokalnym
dla dzieci i młodzieży z realizacją programu profilaktycznego.
4. Działania na rzecz ograniczenia dostępności oraz zmiany struktury spożycia alkoholu:
a) prowadzenie kontroli przestrzegania zasad obrotu napojami alkoholowymi przez zespół co najmniej
dwóch członków komisji rozwiązywania problemów alkoholowych przy udziale funkcjonariusza Policji,
b) podejmowanie interwencji w przypadku naruszenia przepisów dotyczących :
- zakazu promocji i reklamy napojów alkoholowych kierowanej do małoletnich,
- sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje na stan
nietrzeźwości,
- sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom małoletnim,
- sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na kredyt i pod zastaw,
- sprzedaży i podawania napojów alkoholowych z nielegalnego źródła pochodzenia.
c) utrzymania obowiązującego na terenie gminy limitu punktów sprzedaży i zasad usytuowania
punktów sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % alkoholu za wyjątkiem piwa,
przy wydawaniu opinii i zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Alkohol jest specyficznym /legalnym/ towarem ale powoduje określone szkody i nie podlega
regułom wolnego rynku.
5. Wspomaganie działalności instytucji, organizacji pozarządowych i osób fizycznych służącej rozwiązły-
waniu problemów wynikających z używania alkoholu i narkomanii:
a) współpraca z instytucjami z instytucjami, organizacjami i podmiotami realizującymi zadania profilak-
tyki i rozwiązywania problemów alkoholowych – ze szczególnym uwzględnieniem szkół – w zakresie
organizowania alternatywnych możliwości spędzenia wolnego czasu i zajęć promujących zdrowy
i bezpieczny styl życia,
b) współdziałanie z m.in. Komendą Policji w przedmiocie szkolenia i egzaminowania dzieci i młodzieży
na karty rowerowe i motorowerowe,
c) dofinansowanie szkoleń i kursów specjalistycznych dla osób, które aktywnie włączają się
w realizację gminnego programu.
6. Udzielanie pomocy społecznej osobom uzależnionym i rodzinom osób uzależnionych, dotkniętych
ubóstwem, wykluczeniem społecznym i integrowanie ich ze środowiskiem lokalnym przy wykorzystaniu
pracy socjalnej:
a) przyjmowanie zgłoszeń czy zawiadomień od członków rodziny, nauczycieli, Policji dotyczących osób
nadużywających alkoholu, powodujących rozkład życia rodzinnego, demoralizację nieletnich, systema-
tycznie uchylających się od pracy albo zakłócających spokój i porządek publiczny,
b) prowadzenie postępowania wyjaśniającego i zbieranie dowodów w stosunku do osób
nadużywających alkoholu celem kierowania na badania przez biegłego psychologa i psychiatrę
w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu,
c) prowadzenie edukacji społecznej (udzielanie porad, plakaty, ulotki, poradniki) w zakresie dostępności do pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych i osób
zagrożonych uzależnieniem od alkoholu czy narkotyków,
d) organizowanie oraz udział w ogólnopolskiej kampanii „Zachowaj Trzeźwy Umysł” poprzez propago-
wanie różnorodnych materiałów edukacyjnych w zakresie wiedzy, profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych narkotyków i innych środków uzależniających wśród społeczeństwa gminy
(poprzez radnych, sołtysów, kącik w Urzędzie Gminy itp.).
e) objęcie pracą socjalną i pomocą społeczną wszystkich środowisk osób uzależnionych i dotkniętych
ubóstwem w celu integracji ze środowiskiem i usamodzielnienia,
f) systematyczne monitorowanie problematyki uzależnień w społeczności lokalnej.
7. Realizację zadań Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych opiniuje i inicjuje zadania realizowane w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, przemocy w rodzinie oraz przeciwdziałania narkomanii.
Do zakresu działania Komisji należy:
1. Przyjmowanie wniosków o wszczęcie postępowania wobec osób nadużywających alkoholu.
2. Zapoznanie się z dokumentacją, dowodami i wywiadami środowiskowymi w sprawach osób nadużywających alkoholu.
3. Kierowanie na badanie biegłego psychologa i psychiatry w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazanie rodzaju zakładu leczniczego dla osób, które w związku z nadużywaniem napojów alkoholowych powodują rozkład pożycia rodzinnego, demoralizują małoletnich, systematycznie zakłócają spokój w rodzinie lub porządek publiczny.
4. Kierowanie do sądu wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie zastosowania obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu.
5. Wybór programu szkoleniowo-profilaktycznego do realizacji w klasach V, VI szkół podstawowych
i gimnazjum.
6. Wybór oferty na zorganizowanie koloni socjoterateutycznych dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym czy przemocą w rodzinie.
7. Inicjowanie zadań do programu, opiniowanie projektu Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz sprawozdań z jego realizacji.
8. Współpraca z Gminnym Zespołem Interdyscyplinarnym w rozwiązywaniu problemów spowodowanych występowaniem przemocy w rodzinie.
9. Prowadzenie kontroli punktów sprzedaży napojów alkoholowych.
Członkom Komisji przysługuje wynagrodzenie w wysokości 240,00 zł. brutto dla każdego członka Komisji za pracę w posiedzeniach plenarnych.
Wypłata wynagrodzenia następuje na podstawie zestawień sporządzonych w oparciu o listy obecności, podpisane przez przewodniczącego komisji.
Przewodniczący Rady Gminy
Eugeniusz Olszewski
]]>